UEFA là liên đoàn quản lý bóng đá châu Âu, được thành lập năm 1954 tại Basel, Thụy Sĩ với 31 thành viên sáng lập và hiện có 55 thành viên. Tổ chức này điều hành các giải đấu lớn như UEFA Champions League, UEFA Europa League, Giải vô địch bóng đá châu Âu và UEFA Nations League, đồng thời quản lý bóng đá, bóng đá trong nhà và bóng đá bãi biển trên khắp châu Âu. Chủ tịch hiện tại là Aleksander Čeferin từ năm 2016, và trụ sở đặt tại Nyon, Thụy Sĩ từ năm 1995.
Tổng quan về liên đoàn
Thông tin cơ bản
Tên chính thức và tên gọi thông dụng: Liên đoàn các hiệp hội bóng đá châu Âu (Union of European Football Associations - UEFA), còn được gọi là Liên đoàn bóng đá châu Âu.
Năm thành lập và lịch sử: UEFA được thành lập ngày 15 tháng 6 năm 1954 tại Basel, Thụy Sĩ bởi các hiệp hội bóng đá Ý, Pháp và Bỉ. Buổi họp thành lập có sự tham gia của 25 thành viên, với 6 hiệp hội khác được công nhận là thành viên sáng lập dù không có mặt, nâng tổng số lên 31.
Cơ quan tổ chức: UEFA là một trong sáu cơ quan quản lý châu lục về bóng đá, hoạt động độc lập và quản lý các hoạt động bóng đá tại châu Âu.
Quốc gia hoặc khu vực: Bao gồm các hiệp hội bóng đá quốc gia của châu Âu, cũng như một số quốc gia thuộc Bắc Á, Tây Á và Trung Á như Azerbaijan, Georgia, Kazakhstan và Thổ Nhĩ Kỳ.
Số đội hiện tại: 55 thành viên hiệp hội quốc gia.
Vị trí trong hệ thống bóng đá: UEFA là cơ quan quản lý bóng đá cấp châu lục, trực thuộc FIFA và điều hành các giải đấu châu Âu ở mọi cấp độ.
Cấu trúc tổ chức
Cơ cấu tổ chức: UEFA điều hành các giải đấu đội tuyển quốc gia và câu lạc bộ, kiểm soát tiền thưởng, các quy định cũng như bản quyền truyền thông đối với các giải đấu.
Hệ thống thăng hạng và xuống hạng: Không áp dụng cho UEFA vì đây là tổ chức quản lý, không phải giải đấu.
Tham dự các giải đấu lục địa: UEFA tổ chức các giải đấu châu Âu và liên lục địa, bao gồm Champions League, Europa League, Conference League và các giải đấu đội tuyển quốc gia.
Lịch sử & Phát triển
Thành lập và những năm đầu
UEFA được thành lập ngày 15 tháng 6 năm 1954 tại Basel, Thụy Sĩ với sự thống nhất của các hiệp hội bóng đá Ý, Pháp và Bỉ. Henri Delaunay là tổng thư ký đầu tiên trong khi Ebbe Schwartz là chủ tịch đầu tiên. Trụ sở chính ban đầu đặt tại Paris, Pháp.
Cải cách và tái cơ cấu lớn
Năm 1960, UEFA chuyển trụ sở đến Bern. Năm 1995, tổ chức lại di dời trụ sở đến Nyon, Thụy Sĩ và hoạt động tại các văn phòng tạm thời từ 1995 đến 1999 trong khi trụ sở hiện tại đang được xây dựng.
Vào giữa những năm 1990, sự tan rã của Liên Xô, Nam Tư và Tiệp Khắc đã dẫn đến sự ra đời của nhiều quốc gia mới. UEFA đã chào đón các thành viên mới này, nâng tổng số thành viên lên hơn 50.
Thời kỳ hoàng kim và các đội thống trị
Các đội tuyển quốc gia thuộc UEFA thống trị World Cup với 12 chức vô địch đã thuộc về các đội bóng châu Âu qua 22 kỳ tổ chức. Ý và Đức dẫn đầu với 4 lần vô địch mỗi đội, theo sau là Pháp với 2 lần, cùng Anh và Tây Ban Nha với 1 lần vô địch.
Những phát triển gần đây
Ngày 28 tháng 2 năm 2022, UEFA đã đình chỉ sự tham gia của Nga trong các hoạt động bóng đá do cuộc xâm lược Ukraine. Ngày 26 tháng 9 năm 2023, UEFA dỡ bỏ lệnh cấm đối với đội tuyển bóng đá U17 Nga, cho phép họ tham dự các giải đấu trẻ.
Đội bóng nổi bật & Kỷ lục
Câu lạc bộ thành công nhất
Chỉ có năm đội (Juventus, Ajax, Manchester United, Bayern München và Chelsea) từng vô địch cả ba giải đấu hàng đầu (Cúp C1/UEFA Champions League, Cúp C2/UEFA Cup Winners' Cup và Cúp UEFA/UEFA Europa League).
Kỷ lục vô địch
Juventus của Ý là đội đầu tiên ở châu Âu từng vô địch tất cả các giải đấu chính thức của UEFA và được Liên đoàn bóng đá châu Âu trao tấm bảng kỷ niệm vào ngày 12 tháng 7 năm 1988.
Kỷ lục cá nhân
Các đội tuyển bóng đá nam của Ý, Đức, Tây Ban Nha, Pháp và Nga là các đội tuyển duy nhất vô địch châu Âu ở tất cả các cấp độ.
Tác động văn hóa & Đối thủ
Các trận derby và đối thủ lớn
UEFA quản lý các giải đấu nơi diễn ra những trận đấu lớn giữa các câu lạc bộ và đội tuyển hàng đầu châu Âu thông qua Champions League, Europa League và các giải đấu đội tuyển quốc gia.
Tác động kinh tế và xã hội
UEFA kiểm soát tiền thưởng, các quy định cũng như bản quyền truyền thông đối với các giải đấu, tạo ra tác động kinh tế lớn cho bóng đá châu Âu.
Phủ sóng truyền thông
UEFA quản lý bản quyền truyền thông cho tất cả các giải đấu của mình, bao gồm Champions League, Europa League, Conference League và các giải đấu đội tuyển quốc gia.
Mùa giải hiện tại & Tương lai
Ban điều hành hiện tại
Chủ tịch hiện tại là Aleksander Čeferin, cựu chủ tịch Hiệp hội bóng đá Slovenia, được bầu là chủ tịch thứ bảy của UEFA tại Đại hội UEFA đặc biệt lần thứ 12 ở Athens vào tháng 9 năm 2016.
Các thay đổi đáng chú ý
Vào tháng 12 năm 2018, UEFA công bố về sự ra đời của giải đấu hạng ba mới dành cho các câu lạc bộ, có tên là Europa Conference League (UECL), quy tụ 32 đội nhằm tạo thêm cơ hội cho các đội trung bình-yếu có thể dành xuất dự cúp châu Âu.
Kế hoạch tương lai
UEFA tiếp tục phát triển và mở rộng các giải đấu, đồng thời duy trì vai trò quản lý bóng đá châu Âu ở mọi cấp độ từ đội tuyển quốc gia đến câu lạc bộ, từ nam đến nữ, và từ bóng đá sân cỏ đến bóng đá trong nhà.