Hệ số UEFA là hệ thống xếp hạng được UEFA sử dụng trong bóng đá châu Âu để xác định thứ hạng và phân bổ suất tham dự các giải đấu quốc tế. Ra mắt từ năm 1979, hệ thống này bao gồm ba loại hệ số chính: hệ số đội tuyển quốc gia, hệ số quốc gia và hệ số câu lạc bộ, được tính toán dựa trên thành tích thi đấu trong các giải đấu UEFA để làm căn cứ xếp hạt giống và phân bổ suất tham dự UEFA Champions League, UEFA Europa League và các giải đấu châu Âu khác.

Tổng quan về Hệ thống

Thông tin cơ bản

Hệ số UEFA bao gồm ba loại hệ số được tính toán dành cho các giải đấu bóng đá nam:

• Hệ số đội tuyển quốc gia: Dùng để xếp hạng các đội tuyển quốc gia, làm hạt giống cho vòng loại và vòng chung kết các giải vô địch châu Âu UEFA Euro
• Hệ số quốc gia: Dùng để xếp hạng thành tích tập thể các câu lạc bộ của mỗi liên đoàn thành viên, xác định số suất và vòng đấu các câu lạc bộ được tham dự UEFA Champions League và UEFA Europa League
• Hệ số câu lạc bộ: Dùng để xếp hạng từng câu lạc bộ, làm hạt giống cho UEFA Champions League và UEFA Europa League

Hệ thống này được UEFA, tổ chức quản lý bóng đá châu Âu, tính toán và quản lý từ năm 1979. Ngoài các giải đấu nam, hệ số UEFA cũng được thống kê theo phương pháp tương tự dành cho các giải đấu của nữ như UEFA Euro nữ và UEFA Champions League nữ, hay các giải trẻ như giải vô địch U-21.

Định dạng thi đấu

Hệ số đội tuyển quốc gia của UEFA được tính toán hai năm một lần vào tháng 11, được xác định vào thời điểm tất cả các quốc gia thành viên UEFA kết thúc vòng loại của World Cup hoặc giải vô địch châu Âu tiếp theo.

Hệ số quốc gia được xác định từ kết quả của các câu lạc bộ của các quốc gia thi đấu trong các giải UEFA Champions League và giải UEFA Europa League trong 5 năm vừa qua. Bảng xếp hạng của UEFA xác định số lượng đội bóng sẽ thi đấu vào hai mùa bóng sau chứ không phải mùa bóng ngay sau khi bảng xếp hạng được công bố.

Lịch sử & Phát triển

Thành lập và những năm đầu

Hệ số UEFA được giới thiệu lần đầu tiên vào năm 1979. Hệ số đội tuyển quốc gia được áp dụng từ năm 2003 và được sử dụng để xếp hạt giống cho vòng chung kết Euro 2004 và vòng loại World Cup 2006.

Những cải cách và tái cơ cấu quan trọng

Vào ngày 20 tháng 5 năm 2008, UEFA công bố thay đổi hệ thống xếp hạng hệ số đội tuyển quốc gia. Bảng xếp hạng vẫn được tính hai năm một lần vào tháng 11 nhưng được tính theo hệ thống mới, giờ đây các đội tuyển giành được điểm xét hạng cho mỗi trận đã đấu trong cả chu kỳ đã kết thúc gần nhất của cả giải vô địch thế giới và giải vô địch châu Âu.

Từ năm 2017, UEFA không còn áp dụng Hệ số đội tuyển quốc gia của UEFA, thay vào đó vòng loại Euro sẽ sử dụng thứ hạng sau vòng League của UEFA Nations League được tổ chức 2 năm 1 lần, còn vòng chung kết Euro sẽ sử dụng bảng xếp hạng tổng tại vòng loại bảng UEFA Euro năm đó.

Những phát triển gần đây

Hệ số năm 2017 để xác định đội hạt giống và các nhóm trong lễ bốc thăm vòng bảng UEFA Nations League 2018-19 được tính bằng trung bình như sau: - 40% số điểm xét hạng trung bình mỗi trận nhận được từ Vòng loại FIFA World Cup 2018 - 40% số điểm xét hạng trung bình mỗi trận nhận được từ Vòng loại và Vòng chung kết UEFA Euro 2016 - 20% số điểm xét hạng trung bình mỗi trận nhận được từ Vòng loại và Vòng chung kết FIFA World Cup 2014

Các đội bóng nổi bật & Kỷ lục

Bảng xếp hạng câu lạc bộ

Tốp 25 câu lạc bộ đứng đầu được xếp theo ngày 3 tháng 8 năm 2017, thể hiện thành tích xuất sắc của các đội bóng hàng đầu châu Âu trong hệ thống xếp hạng UEFA.

Hệ thống điểm thưởng

Trong hệ số quốc gia, điểm thưởng được tính như sau: - Câu lạc bộ vào đến tứ kết, bán kết, hoặc chung kết của cả giải UEFA Champions League lẫn giải UEFA Europa League được 1 điểm thưởng - Câu lạc bộ vào đến vòng bảng của UEFA Champions League được 4 điểm thưởng - Câu lạc bộ vào đến vòng 16 đội của UEFA Champions League được 5 điểm thưởng

Tác động văn hóa & Ý nghĩa

Tác động kinh tế và xã hội

Hệ số UEFA có tác động quan trọng đến việc phân bổ suất tham dự các giải đấu châu Âu. Các đội bóng nằm trong bốn vị trí dẫn đầu các giải đấu của các quốc gia xếp hạng từ 1 đến 4 được xuất tự động vào thẳng vòng đấu bảng của giải Champions League mùa bóng tiếp theo.

Các trường hợp đặc biệt

Theo quy định của UEFA, một giải vô địch quốc nội cần phải có ít nhất tám câu lạc bộ mới được coi là hợp lệ. Liechtenstein chỉ có bảy câu lạc bộ đang hoạt động và tất cả đều thi đấu ở các giải Thụy Sĩ láng giềng, do đó chỉ có một đại diện của Liechtenstein được thi đấu ở các giải châu Âu thông qua Cúp quốc gia Liechtenstein.

Mùa giải hiện tại & Tương lai

Xếp hạng hiện tại

Đến ngày 26 tháng 8 năm 2021, bảng xếp hạng hệ số quốc gia được cập nhật dựa trên kết quả của các hiệp hội trong các giải đấu châu Âu từ mùa giải 2014-15 đến mùa giải 2018-19.

Những thay đổi đáng chú ý

Liên đoàn bóng đá Kosovo trở thành thành viên của UEFA vào ngày 3 tháng 5 năm 2016, với quyền tham dự các giải đấu châu Âu được xác nhận, tuy nhiên UEFA đã từ chối vào tháng 6 vì các câu lạc bộ không đạt yêu cầu về bản quyền hoặc không có sân bóng đạt tiêu chuẩn.