Giải bóng đá chuyên nghiệp Vịnh Ba Tư Iran là hạng đấu cao nhất của bóng đá Iran, được thành lập vào năm 2001. Giải đấu hiện có 16 đội tham dự và áp dụng thể thức vòng tròn hai lượt. Persepolis là đội bóng vô địch kỷ lục với 11 danh hiệu, trong khi Sepahan là đội thành công nhất với 5 danh hiệu. Đội vô địch và á quân của giải đấu cùng với Cúp Hazfi sẽ tự động lọt vào vòng bảng AFC Champions League Elite.

Tổng quan giải đấu

Thông tin cơ bản

Tên chính thức của giải đấu là Giải bóng đá chuyên nghiệp Vịnh Ba Tư Iran (tiếng Anh: Persian Gulf Pro League, tiếng Ba Tư: لیگ برتر خلیج فارس). Trước đây giải đấu có tên gọi Iran Pro League (tiếng Ba Tư: لیگ برتر فوتبال ایران). Giải đấu còn được biết đến với tên Persian Gulf Cup (tiếng Ba Tư: جام خلیج فارس) từ năm 2006.

Giải đấu được thành lập vào năm 2001 và là hạng đấu cao nhất của hệ thống bóng đá Iran. Từ năm 2013, giải đấu có 16 đội tham dự.

Thể thức thi đấu

Hai đội cuối bảng sẽ xuống chơi tại Azadegan League. Trong quá khứ, thể thức và số đội bóng thay đổi liên tục.

Đội vô địch và á quân của Persian Gulf Pro League và Cúp Hazfi tự động lọt vào vòng bảng AFC Champions League Elite. Một phần ba của Persian Gulf Pro League lọt vào vòng play-off của AFC Champions League Elite.

Lịch sử và phát triển

Thành lập và những năm đầu

Persian Gulf Pro League được thành lập vào năm 2001 và trở thành hạng đấu cao nhất của Iran kể từ đó.

Những thay đổi lớn

Trong quá khứ, thể thức và số đội bóng của giải đấu thay đổi liên tục. Từ năm 2013, giải đấu ổn định với 16 đội tham dự.

Năm 2006, giải đấu được đổi tên thành Persian Gulf Cup. Từ năm 2017, giải đấu sử dụng danh hiệu League Trophy mới.

Các đội bóng nổi bật và kỷ lục

Câu lạc bộ thành công nhất

Persepolis là đội bóng vô địch kỷ lục nhiều nhất với 11 danh hiệu, trong khi Sepahan là đội bóng thành công nhất với 5 danh hiệu.

Kỷ lục cá nhân

Giải đấu có thống kê về vua phá lưới mọi thời đại và số lần ra sân nhiều nhất mọi thời đại, được cập nhật thường xuyên với các cầu thủ vẫn còn thi đấu được in đậm trong bảng thống kê.

Kỷ lục khán giả

Giải đấu thống kê khán giả trung bình theo mùa giải và các trận đấu có khán giả đông nhất theo từng mùa. Các trận đấu bị cấm khán giả không được tính vào số khán giả trung bình.

Tác động văn hóa và sự cạnh tranh

Văn hóa người hâm mộ

Mỗi trận đấu của Esteghlal và Persepolis được phát sóng trên IRIB TV3, kênh nổi tiếng nhất của IRIB. Hai đội này thường không thi đấu cùng lúc ngoại trừ Sorkhabi derby và hai vòng đấu cuối cùng của mùa giải.

Phát sóng và truyền thông

Kênh truyền hình IRIB có quyền phát sóng hầu hết các trận đấu ở Persian Gulf Pro League, Azadegan League và Cúp Hazfi. IRIB Varzesh chiếu các trận đấu quan trọng khác, trong khi các trận còn lại phát sóng ở các kênh khu vực của IRIB.

Navad, một chương trình bóng đá hàng tuần phát sóng trên IRIB TV3, chiếu diễn biến của các trận đấu tại Persian Gulf Pro League và Azadegan League.

Tác động kinh tế

Persian Gulf Pro League được tài trợ từ năm 2005 với các nhà tài trợ khác nhau: - 2001–2005: không có nhà tài trợ - 2005–2007: Zamzam - 2007–2009: Padideh
- 2009–2014: Irancell - 2014–2016: Sun Star - 2016–nay: Fanap

Theo một nghiên cứu vào tháng 11 năm 2012, các câu lạc bộ ở Persian Gulf Cup 2010–11 kiếm được trung bình 15% thu nhập từ tài trợ.