Süper Lig được biết đến với tên gọi Trendyol Süper Lig vì lý do tài trợ, là giải đấu bóng đá chuyên nghiệp hàng đầu của Thổ Nhĩ Kỳ được thành lập vào năm 1923. Giải đấu được điều hành bởi Liên đoàn bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ (TFF) với 20 câu lạc bộ tham dự hiện tại, dự kiến giảm xuống 18 đội từ mùa giải 2025-26. Mùa giải diễn ra từ tháng 8 đến tháng 5 năm sau với hệ thống vòng tròn hai lượt, mỗi đội thi đấu 34 trận. Süper Lig hiện đứng thứ 10 trong bảng xếp hạng các giải đấu theo hệ số của UEFA và chỉ có 6 câu lạc bộ từng giành chức vô địch, trong đó Galatasaray dẫn đầu với 25 danh hiệu.
Tổng quan giải đấu
Thông tin cơ bản
Tên chính thức của giải đấu là Süper Lig, được biết đến với tên thương mại Trendyol Süper Lig do lý do tài trợ. Giải đấu được thành lập vào năm 1923 và được điều hành bởi Liên đoàn bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ (TFF). Đây là giải đấu hàng đầu của hệ thống các giải bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ.
Hiện tại có 20 câu lạc bộ tham dự Süper Lig, tuy nhiên từ mùa giải 2025-26, số lượng đội bóng sẽ giảm xuống còn 18. Süper Lig là giải đấu cao nhất trong hệ thống bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ, đứng trên 1. Lig (giải hạng hai).
Thể thức thi đấu
Mùa giải Süper Lig diễn ra từ tháng 8 đến tháng 5 năm sau. Các trận đấu được tổ chức từ thứ Sáu đến thứ Hai. Mỗi câu lạc bộ đấu với nhau hai lần theo hệ thống vòng tròn hai lượt - một lần trên sân nhà và một lần trên sân khách, tổng cộng 38 trận cho mỗi đội.
Các đội nhận được ba điểm cho một trận thắng và một điểm cho một trận hòa. Các đội được xếp hạng theo tổng điểm, sau đó là thành tích đối đầu, tiếp theo là hiệu số bàn thắng bại và cuối cùng là số bàn thắng ghi được.
Ba đội có vị trí thấp nhất sẽ xuống hạng 1. Lig. Hai đội hàng đầu từ 1. Lig và đội thắng trong trận play-off giữa các câu lạc bộ xếp thứ ba đến thứ bảy tại 1. Lig sẽ được thăng hạng.
Về tham dự các giải đấu châu Âu: nhà vô địch thi đấu ở vòng bảng Champions League, á quân thi đấu ở vòng loại thứ hai Champions League, vị trí thứ ba giành quyền tham dự vòng sơ loại thứ ba của Europa League, và vị trí thứ tư tham dự vòng loại thứ hai của Europa League. Vị trí thứ năm được trao cho đội vô địch Cúp quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ.
Lịch sử & Phát triển
Thành lập và những năm đầu
Bóng đá ở Thổ Nhĩ Kỳ bắt nguồn từ cuối thế kỷ 19, khi những người Anh mang theo trò chơi khi sống ở Salonica (khi đó là một phần của Đế chế Ottoman). Giải đấu đầu tiên là Giải bóng đá Istanbul, diễn ra vào mùa giải 1904-05.
Cuộc thi đầu tiên mang lại một nhà vô địch quốc gia là Giải vô địch bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ trước đây, bắt đầu vào năm 1924 và tiếp tục cho đến năm 1951. Thể thức vô địch dựa trên một cuộc thi đấu loại trực tiếp, tranh giành giữa những người chiến thắng của mỗi giải đấu khu vực hàng đầu của đất nước.
National Division (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Millî Küme) là giải đấu quốc gia đầu tiên ở Thổ Nhĩ Kỳ. Bắt đầu vào năm 1937, National Division bao gồm các câu lạc bộ mạnh nhất từ các giải đấu Ankara, Istanbul và İzmir. Giải vô địch kéo dài đến năm 1950.
Cải cách và tái cấu trúc lớn
Cúp Liên đoàn được thành lập vào năm 1956 để quyết định một nhà vô địch quốc gia. Beşiktaş đã giành được cả hai giải đấu và đủ điều kiện tham dự Cúp châu Âu trong khoảng thời gian hai năm.
Các câu lạc bộ hàng đầu của Ankara, Istanbul và İzmir đã thi đấu tại Giải VĐQG Thổ Nhĩ Kỳ 1959. Mùa giải đầu tiên diễn ra vào năm dương lịch 1959, với 16 câu lạc bộ tham dự. Nhà vô địch đầu tiên là Fenerbahçe và "Gol Kralı" (Vua phá lưới) đầu tiên là Metin Oktay.
- Lig (Second League) đã được tạo ra vào lúc bắt đầu của mùa giải 1963-1964 và Milli Lig trở thành 1.Lig (First League). Sau khi thành lập giải hạng hai mới vào năm 2001, được gọi là 1. Lig, trước đây có tên là 1. Lig được đổi tên thành Süper Lig.
Phát triển gần đây
Số lượng câu lạc bộ tham dự đã thay đổi nhiều lần qua các năm: từ 16 câu lạc bộ vào năm 1959, tăng lên 20 câu lạc bộ từ năm 2020, với kế hoạch giảm xuống 18 câu lạc bộ từ mùa giải 2025-26.
Các đội bóng nổi bật & Kỷ lục
Các câu lạc bộ thành công nhất
Tổng cộng có 73 câu lạc bộ đã thi đấu tại Süper Lig, nhưng chỉ có sáu câu lạc bộ giành được danh hiệu cho đến nay. Galatasaray dẫn đầu với 25 danh hiệu, tiếp theo là Fenerbahçe với 19 lần, Beşiktaş với 16 lần, Trabzonspor với 7 lần, và İstanbul Başakşehir cùng Bursaspor mỗi đội một lần.
Kỷ lục vô địch
Mười lăm câu lạc bộ khác nhau đã giành được danh hiệu vô địch Thổ Nhĩ Kỳ, bao gồm các danh hiệu giành được trước khi Süper Lig ra đời. Galatasaray tuyên bố đã giành được nhiều chức vô địch quốc gia nhất, với tổng cộng 22 danh hiệu được liên đoàn công nhận.
Beşiktaş có tranh cãi về việc tính chức vô địch giành được trong các mùa giải 1956-57 và 1957-58 của Cúp Liên đoàn Thổ Nhĩ Kỳ như chức vô địch Giải hạng nhất chuyên nghiệp.
Tác động văn hóa & Sự cạnh tranh
Derby lớn và sự cạnh tranh
Süper Lig là sân nhà của trận derby Fenerbahçe – Galatasaray, trận đấu bóng đá được xem nhiều nhất ở Thổ Nhĩ Kỳ. Nó được coi là một trong những trận đấu hay nhất và khốc liệt nhất trên thế giới, được xếp vào hàng những kình địch bóng đá lớn nhất mọi thời đại bởi nhiều nguồn quốc tế khác nhau.
Mùa giải hiện tại & Tương lai
Kế hoạch tương lai và mở rộng
Từ mùa giải 2025-26, Süper Lig sẽ có mười tám câu lạc bộ thi đấu thay vì 20 như hiện tại, với ba câu lạc bộ được thăng hạng và xuống hạng ở 1. Lig. Mỗi câu lạc bộ sẽ thi đấu 34 trận thay vì 38 trận như hiện tại.
Süper Lig hiện đứng thứ 10 trong bảng xếp hạng các giải đấu theo hệ số của UEFA dựa trên thành tích của các câu lạc bộ tại các giải đấu châu Âu trong 5 năm qua, tính đến ngày 11 tháng 8 năm 2022.