Eredivisie là giải bóng đá chuyên nghiệp hàng đầu của Hà Lan, được thành lập vào năm 1956. Giải đấu hiện tại có 18 đội bóng tham gia, thi đấu theo thể thức vòng tròn hai lượt. Tính đến mùa giải 2023-24, Eredivisie được UEFA xếp hạng thứ 6 tại châu Âu. Giải đấu nổi bật với sự thống trị của "Big Three" gồm Ajax, PSV Eindhoven và Feyenoord, những đội bóng chưa từng bị xuống hạng kể từ khi giải được thành lập.
Tổng quan về giải đấu
Thông tin cơ bản
Tên chính thức và tên gọi phổ biến: Eredivisie (phát âm tiếng Hà Lan: [ˈeːrədivizi]) là tên chính thức của giải đấu bóng đá chuyên nghiệp cao nhất ở Hà Lan.
Năm thành lập và lịch sử: Giải được thành lập vào năm 1956, hai năm sau sự khởi đầu của bóng đá chuyên nghiệp của Hà Lan.
Cơ quan tổ chức: Hiệp hội bóng đá Hoàng gia Hà Lan (KNVB) là cơ quan quản lý giải đấu.
Quốc gia hoặc khu vực: Hà Lan
Số đội hiện tại: 18 câu lạc bộ
Tầng/cấp độ giải đấu: Hạng đấu cao nhất trong hệ thống bóng đá Hà Lan
Thể thức thi đấu
Cấu trúc mùa giải: Mỗi câu lạc bộ đối đầu với các câu lạc bộ khác hai lần trong mùa giải, một lần tại sân nhà và một lần tại sân khách.
Hệ thống thăng hạng và xuống hạng: Ở cuối mỗi mùa giải, hai câu lạc bộ ở cuối bảng xếp hạng tự động bị xuống hạng đến Eerste Divisie (hạng hai). Đội vô địch và á quân của Eerste Divisie tự động được thăng hạng lên Eredivisie. Câu lạc bộ về đích thứ ba từ dưới lên của Eredivisie tham dự vòng play-off thăng hạng/xuống hạng với 6 câu lạc bộ có vị trí cao tiếp theo từ Eerste Divisie.
Vô địch: Đội chiến thắng Eredivisie sẽ giành chức vô địch quốc gia Hà Lan.
Lịch sử & Phát triển
Thành lập và những năm đầu
Từ khi thành lập giải vô địch bóng đá quốc gia Hà Lan năm 1898 cho đến năm 1954, danh hiệu đã được quyết định thông qua các trận play-off của một số ít câu lạc bộ trước đó đã vô địch giải đấu khu vực của họ. Giải đấu hoàn toàn là một giải đấu nghiệp dư; KNVB đã từ chối mọi hình thức thanh toán và đình chỉ những cầu thủ bị phát hiện nhận lương hoặc phí chuyển nhượng.
Cải cách lớn hoặc tái cấu trúc
Lời kêu gọi bóng đá chuyên nghiệp tăng lên vào đầu những năm 50 sau khi nhiều thành viên đội tuyển quốc gia rời đi thi đấu ở nước ngoài để tìm kiếm lợi ích tài chính. Vào ngày 3 tháng 7 năm 1954, KNVB đã gặp một nhóm chủ tịch câu lạc bộ nghiệp dư quan tâm trong cuộc họp được gọi là slaapkamerconferentie (hội nghị phòng ngủ), dẫn đến việc Hiệp hội miễn cưỡng chấp nhận bán chuyên nghiệp.
Đối với mùa giải 1956–57, KNVB đã từ bỏ hệ thống giải đấu khu vực. Eredivisie được thành lập, trong đó mười tám câu lạc bộ xuất sắc nhất trên toàn quốc trực tiếp thi đấu để giành chức vô địch mà không cần vòng play-off. Các thành viên đầu tiên của Eredivisie năm 1956 là Ajax, BVC, BVV, DOS, EVV, Elinkwijk, SC Enschede, Feijenoord, Fortuna '54, GVAV, MVV, NAC, NOAD, PSV, Rapid J.C., Sparta, VVV '03 và Willem II.
Thời đại hoàng kim và các đội thống trị
Ajax là đội đầu tiên giành chức vô địch trong mùa giải đó. Kể từ năm 1965, ba câu lạc bộ Ajax, PSV và Feyenoord đã giành được tất cả các danh hiệu Eredivisie ngoại trừ ba danh hiệu (các danh hiệu năm 1981 và 2009 thuộc về AZ Alkmaar còn FC Twente giành chiến thắng vào năm 2010). Ajax, PSV và Feyenoord được biết đến là "Big Three" hoặc "Traditional Top Three" (Top 3 truyền thống) của bóng đá Hà Lan.
Phát triển gần đây
Vào tháng 8 năm 2012, người ta công khai rằng ông trùm Rupert Murdoch đã đảm bảo quyền sở hữu Eredivisie trong 12 năm với chi phí là một tỷ euro, bắt đầu từ mùa giải 2013–14. Trong thỏa thuận này, năm câu lạc bộ Eredivisie lớn nhất sẽ nhận được năm triệu euro mỗi năm. Vào năm 2020, Eredivisie đã bị hủy bỏ do đại dịch COVID-19.
Đội bóng nổi bật & Kỷ lục
Các câu lạc bộ thành công nhất
Ajax đã giành được nhiều danh hiệu nhất với 36 danh hiệu. PSV Eindhoven đứng thứ hai với 25 danh hiệu và Feyenoord theo sau với 16 danh hiệu. Ajax, PSV và Feyenoord là những câu lạc bộ duy nhất ở thể thức hiện tại chưa bao giờ bị xuống hạng khỏi Eredivisie. Câu lạc bộ thứ tư, FC Utrecht, là sản phẩm của sự hợp nhất năm 1970 giữa ba câu lạc bộ của thành phố Utrecht, mà một trong số đó, VV DOS, cũng chưa bao giờ bị xuống hạng khỏi Eredivisie.
Kỷ lục vô địch
Willem II là đội đầu tiên giành chiến thắng giải đấu (bán) chuyên nghiệp đầu tiên. Ajax là đội đầu tiên giành chức vô địch Eredivisie trong mùa giải 1956-57.
Tác động văn hóa & Đối thủ
Tác động kinh tế và xã hội
Tính đến mùa giải 2023–24, giải đấu được UEFA xếp hạng là giải đấu tốt thứ 6 tại châu Âu, cho thấy vị thế quan trọng của Eredivisie trong bóng đá châu Âu.
Truyền thông và phát sóng
Từ năm 1990 đến năm 1999, tên chính thức của giải đấu là PTT Telecompetitie (theo tên nhà tài trợ, PTT Telecom), được đổi thành KPN Telecompetitie vào năm 1999 và thành KPN Eredivisie vào năm 2000. Từ năm 2002 đến năm 2005, giải đấu được gọi là Holland Casino Eredivisie. Kể từ mùa giải 2005–06, giải đấu được tài trợ bởi Vriendenloterij (xổ số), nhưng vì lý do pháp lý, tên nhà tài trợ không thể được gắn vào giải đấu.
Mùa giải hiện tại & Tương lai
Cấu trúc hiện tại
Eredivisie hiện tại gồm có 18 câu lạc bộ, duy trì cấu trúc này từ năm 1966 đến nay. Trước đó, giải đấu có 18 câu lạc bộ từ 1956–1962, sau đó giảm xuống 16 câu lạc bộ từ 1962–1966, trước khi trở lại 18 câu lạc bộ từ năm 1966.