Giải bóng đá vô địch quốc gia Hungary (Nemzeti Bajnokság, còn gọi là NB I) là hạng đấu cao nhất trong hệ thống giải đấu bóng đá Hungary. Được thành lập từ năm 1901, giải đấu hiện có 12 đội tham gia và mang tên chính thức là OTP Bank Liga do được tài trợ bởi ngân hàng OTP Bank. Với định dạng thi đấu độc đáo khi các đội gặp nhau ba lần trong mùa giải, giải đấu này hiện được UEFA xếp hạng thứ 28 tại châu Âu.
Tổng quan giải đấu
Thông tin cơ bản
Tên chính thức của giải đấu là Nemzeti Bajnokság (NB I), thường được gọi là Giải bóng đá vô địch quốc gia Hungary. Hiện tại giải mang tên thương mại OTP Bank Liga theo hợp đồng tài trợ với ngân hàng OTP Bank.
Giải đấu được thành lập vào năm 1901 với sự tham gia của các đội BTC, MUE, FTC, Műegyetemi AFC và Budapesti SC, trong đó Budapesti SC trở thành nhà vô địch đầu tiên.
Giải đấu hiện có 12 đội tham gia và là hạng đấu cao nhất trong hệ thống bóng đá Hungary. UEFA hiện xếp giải đấu ở vị trí thứ 28 tại châu Âu.
Thể thức thi đấu
Giải đấu có định dạng độc đáo với 12 đội tranh tài, mỗi đội gặp nhau ba lần trong mùa giải: một lần trên sân nhà, một lần trên sân khách và trận đấu thứ ba diễn ra ở sân vận động không tổ chức trận cuối cùng.
Về hệ thống thăng hạng và xuống hạng, hai đội xếp cuối bảng sẽ bị rớt xuống Nemzeti Bajnokság II (giải hạng nhất). Các suất thế chỗ sẽ thuộc về đội vô địch và á quân của giải hạng nhất.
Đội vô địch sẽ giành quyền tham dự UEFA Champions League. Đội á quân, đội xếp thứ 3 cùng với đội vô địch Cúp bóng đá Hungary sẽ tham dự vòng loại UEFA Europa League.
Lịch sử & Sự phát triển
Thành lập và những năm đầu
Giải đấu ra đời vào năm 1901 với sự tranh tài của năm đội: BTC, MUE, FTC, Műegyetemi AFC và Budapesti SC. Budapesti SC đã trở thành đội vô địch đầu tiên và tiếp tục giành chức vô địch ở mùa giải thứ hai. Tuy nhiên, các danh hiệu khác trong thập niên đó lại thuộc về FTC và MTK.
Giai đoạn từ 1901-1926 được coi là kỷ nguyên nghiệp dư, với các đội bóng chỉ đến từ Budapest trong giai đoạn 1901-1908.
Những cải cách và tái cơ cấu quan trọng
Năm 1926, giải đấu chuyên nghiệp được giới thiệu với 10 đội tham dự đến từ các thành phố ngoài Budapest như Szombathely, Szeged.
Năm 1935 đánh dấu việc tổ chức giải vô địch quốc gia đầu tiên chính thức (Nemzeti Bajnokság, NB) với 14 đội tham gia.
Trong Thế chiến II, các giải đấu của Hungary không gặp gián đoạn. Do các vùng lãnh thổ mở rộng, các câu lạc bộ mới có thể tái gia nhập như Nagyvárad và Kolozsvár.
Thời kỳ hoàng kim và các đội thống trị
Ở các thập niên 1910 và 1920, ngôi vô địch bị thống trị bởi Ferencváros và MTK.
Thập niên 1930 chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt giữa ba đội lớn: Ferencváros, MTK Budapest và Újpest FC. Zsengellér của Újpest trở thành một trong những nhân vật biểu tượng nhất, giành ngôi vua phá lưới ba lần liên tiếp. Cùng với Sárosi của Ferencváros và Cseh của MTK Budapest, họ đại diện cho sự kình địch trong Budapest derby.
Thập niên 1940 chứng kiến sự trỗi dậy của Csepel với chức vô địch đầu tiên, kế tiếp là các danh hiệu vào năm 1942 và 1943. Nửa sau thập niên này thuộc về Újpest với các chức vô địch năm 1945, 1946 và 1947.
Những diễn biến gần đây
Giải đấu đã trải qua những gián đoạn do các sự kiện lịch sử quan trọng. Năm 1944, giải bị bỏ hoang do chiến tranh. Mùa giải 1956-57 cũng bị bỏ hoang do cách mạng. Sau đó, giải Nemzeti Bajnokság I mới được khởi động lại vào năm 1945.
Các đội bóng nổi bật & Kỷ lục
Các câu lạc bộ thành công nhất
Dựa trên số liệu từ nguồn, các câu lạc bộ có nhiều danh hiệu nhất bao gồm những tên tuổi lớn như Ferencváros, MTK Budapest, Újpest và Honvéd. Tuy nhiên, nguồn không cung cấp số liệu cụ thể về số lần vô địch của từng đội.
Kỷ lục cá nhân của cầu thủ
Giải đấu có hệ thống ghi nhận các vua phá lưới qua từng mùa giải. Theo số liệu của RSSSF tính đến tháng 7 năm 2000, có thống kê về vua phá lưới mọi thời đại, tuy nhiên nguồn không cung cấp chi tiết cụ thể.
Zsengellér của Újpest được ghi nhận là một trong những chân sút xuất sắc nhất, giành ngôi vua phá lưới ba lần liên tiếp trong thập niên 1930.
Tác động văn hóa & Những cuộc đối đầu
Các derby và đối thủ truyền kiếp chính
Budapest derby là cuộc đối đầu nổi bật nhất, thể hiện sự kình địch giữa ba câu lạc bộ lớn đến từ Budapest: Ferencváros, MTK Budapest và Újpest FC. Sự cạnh tranh này đặc biệt gay gắt trong thập niên 1930 với những nhân vật biểu tượng như Sárosi của Ferencváros, Cseh của MTK Budapest và Zsengellér của Újpest.
Cuộc đối đầu giữa Ferencváros và MTK đã thống trị giải đấu trong các thập niên 1910 và 1920, trước khi có thêm sự tham gia của Újpest vào thập niên 1930.