Besta deild karla là giải bóng đá chuyên nghiệp hàng đầu của Iceland, được thành lập vào năm 1912 với tên gọi ban đầu là Giải vô địch Iceland. Giải đấu hiện có 12 đội tham gia, được tổ chức theo thể thức vòng tròn hai lượt từ tháng 4 đến tháng 9 hàng năm do điều kiện khí hậu khắc nghiệt của Iceland vào mùa đông. Được quản lý bởi Hiệp hội bóng đá Iceland (KSÍ), giải đấu hiện đứng thứ 48 trong bảng xếp hạng UEFA tại châu Âu và có hệ thống thăng hạng, xuống hạng với giải hạng Nhất bên dưới.
Tổng quan giải đấu
Thông tin cơ bản
Tên chính thức của giải đấu là Besta deild karla, có nghĩa là "Giải đấu xuất sắc nhất dành cho nam". Giải đấu được thành lập vào năm 1912 với tên gọi Giải vô địch Iceland và được quản lý bởi Hiệp hội bóng đá Iceland (KSÍ).
Giải đấu diễn ra tại Iceland với 12 đội tham gia, là cấp độ cao nhất trong hệ thống bóng đá Iceland. Vào cuối mùa giải 2022-23, UEFA xếp hạng giải đấu ở vị trí thứ 48 tại châu Âu.
Từ ngày 27 tháng 4 năm 2009 đến năm 2022, giải đấu có thỏa thuận tài trợ với Ölgerðin, đơn vị nhượng quyền thương mại của Pepsi tại Iceland. Từ mùa giải 2019 đến hết mùa giải 2021, giải đấu được gọi là Pepsi Max deildin. Vào ngày 24 tháng 2 năm 2022, giải đấu chính thức đổi tên thành Besta deild karla.
Thể thức thi đấu
Do mùa đông khắc nghiệt ở Iceland, giải đấu thường được tổ chức vào mùa xuân và mùa hè, từ tháng 4 đến tháng 9.
Các câu lạc bộ thi đấu với nhau theo thể thức vòng tròn hai lượt trên sân nhà và sân khách. Vào cuối mỗi mùa giải, hai đội có ít điểm nhất sẽ xuống hạng Nhất (1. deild karla), sau đó hai đội có điểm cao nhất từ hạng Nhất sẽ thăng hạng lên thay thế.
Về tham dự các giải châu Âu, đội vô địch sẽ tham dự UEFA Champions League ở vòng loại thứ hai. Các đội xếp thứ hai, thứ ba và thứ tư sẽ giành quyền tham dự UEFA Europa League ở vòng loại thứ nhất.
Lịch sử và phát triển
Thành lập và những năm đầu
Giải đấu được thành lập vào năm 1912 với tên gọi Giải vô địch Iceland, trở thành giải bóng đá chuyên nghiệp hàng đầu của đất nước.
Những thay đổi lớn
Nỗ lực của KSÍ nhằm củng cố nền bóng đá Iceland đã dẫn đến một số thay đổi quan trọng. Trong mùa giải 2007, chỉ có một đội xuống hạng Nhất và ba câu lạc bộ thăng hạng lên giải đấu cao nhất, nâng số câu lạc bộ tham gia giải đấu lên con số hiện tại là 12 đội.
Các đội bóng nổi bật và kỷ lục
Những câu lạc bộ thành công nhất
Trong hơn 100 năm tồn tại, giải bóng đá vô địch quốc gia Iceland đã được 11 đội bóng đăng quang. KR là đội bóng có nhiều danh hiệu nhất với 27 lần vô địch, tiếp theo là Valur với 23 lần, và ÍA cùng Fram Reykjavík mỗi đội có 18 lần. FH có 8 lần và Víkingur có 7 lần vô địch.
Kỷ lục vô địch
Stjarnan là đội bóng mới nhất gia nhập danh sách các đội từng vô địch, giành chức vô địch đầu tiên vào năm 2014.
Giải đấu được thống trị bởi các đội bóng đến từ Vùng Thủ đô, nơi chiếm gần hai phần ba dân số Iceland. Chỉ có bốn đội bóng ngoài khu vực này từng vô địch: Keflavík, ÍA, ÍBV, và KA. ÍBV (Vestmannaeyjar) và KA (Akureyri) đã giành được bốn chức vô địch và là những câu lạc bộ xa thủ đô nhất từng đăng quang.
Mùa giải hiện tại và tương lai
Nhà vô địch hiện tại
Đội giữ danh hiệu vô địch năm 2024 là Breiðablik.
Các câu lạc bộ tham dự gồm có: Breiðablik (Kópavogur), FH (Hafnarfjörður), Fram Reykjavík (Reykjavík), Fylkir (Reykjavík), ÍA (Akranes), ÍBV (Vestmannaeyjar), Keflavík (Keflavík), KR (Reykjavík), Stjarnan (Garðabær), Valur (Reykjavík), Víkingur Ó. (Ólafsvík), và Þór A. (Akureyri).