Giải bóng đá chuyên nghiệp Vịnh Ba Tư Iran là hạng đấu cao nhất của bóng đá Iran, được thành lập năm 2001. Giải đấu hiện có 16 đội tham dự, thi đấu theo thể thức vòng tròn một lượt, với đội vô địch và á quân cùng đội thắng Cúp Hazfi được tham dự AFC Champions League Elite. Persepolis là đội bóng vô địch nhiều nhất với 11 danh hiệu, trong khi Sepahan được coi là đội bóng thành công nhất với 5 danh hiệu.

Tổng quan giải đấu

Thông tin cơ bản

Giải bóng đá chuyên nghiệp Vịnh Ba Tư Iran có tên tiếng Anh là Persian Gulf Pro League và tên tiếng Ba Tư là لیگ برتر خلیج فارس. Trước đây giải đấu có tên gọi Iran Pro League (لیگ برتر فوتبال ایران). Từ năm 2006, giải đấu còn được gọi là Persian Gulf Cup (جام خلیج فارس).

Giải đấu được thành lập năm 2001 và là hạng đấu cao nhất của Iran kể từ khi thành lập. Hiện tại, giải đấu có 16 đội tham dự kể từ năm 2013.

Thể thức thi đấu

Đội vô địch Persian Gulf Pro League là đội đứng đầu bảng xếp hạng cuối mùa. Các đội cuối bảng sẽ xuống chơi tại Azadegan League, với hai đội cuối bảng phải xuống hạng.

Về tư cách tham dự các giải châu lục, đội vô địch và á quân của Persian Gulf Pro League cùng với đội vô địch Cúp Hazfi tự động lọt vào vòng bảng AFC Champions League Elite. Một phần ba của Persian Gulf Pro League sẽ lọt vào vòng play-off của AFC Champions League Elite.

Trong quá khứ, thể thức và số đội bóng của giải đấu đã thay đổi liên tục.

Lịch sử & Phát triển

Thành lập và những năm đầu

Persian Gulf Pro League được thành lập năm 2001 như là hạng đấu cao nhất của bóng đá Iran, thay thế cho hệ thống giải đấu trước đó.

Những thay đổi lớn

Một trong những thay đổi quan trọng là từ năm 2006, giải đấu được đổi tên thành Persian Gulf Cup. Đến năm 2013, số đội tham dự được cố định ở con số 16 đội.

Các đội bóng nổi bật & Kỷ lục

Các câu lạc bộ thành công nhất

Persepolis là đội bóng vô địch kỷ lục nhiều nhất với 11 danh hiệu. Sepahan được coi là đội bóng thành công nhất với 5 danh hiệu.

Kỷ lục cá nhân

Giải đấu có thống kê về vua phá lưới mọi thời đại và số lần ra sân nhiều nhất mọi thời đại, với dữ liệu được cập nhật đến năm 2018.

Kỷ lục khán giả

Giải đấu có thống kê về khán giả trung bình theo từng mùa giải và các trận đấu có khán giả đông nhất. Các trận đấu bị cấm khán giả không được tính vào số khán giả trung bình.

Tác động văn hóa & Rivalries

Truyền thống và văn hóa người hâm mộ

Esteghlal và Persepolis là hai đội bóng được chú ý đặc biệt, với trận derby giữa hai đội được gọi là Sorkhabi derby. Hai đội này thường không thi đấu cùng lúc ngoại trừ trận derby và hai vòng đấu cuối cùng của mùa giải.

Phát sóng và truyền thông

Kênh truyền hình IRIB có quyền phát sóng hầu hết các trận đấu ở Persian Gulf Pro League, Azadegan League và Cúp Hazfi. Mỗi trận đấu của Esteghlal và Persepolis được phát sóng trên IRIB TV3, kênh nổi tiếng nhất của IRIB. IRIB Varzesh chiếu các trận đấu quan trọng khác, trong khi các trận còn lại phát sóng ở các kênh khu vực của IRIB.

Chương trình Navad, một chương trình bóng đá hàng tuần phát sóng trên IRIB TV3, chiếu diễn biến của các trận đấu tại Persian Gulf Pro League và Azadegan League.

Tác động kinh tế

Persian Gulf Pro League được tài trợ từ năm 2005 với các nhà tài trợ bao gồm: - 2001–2005: không có nhà tài trợ - 2005–2007: Zamzam - 2007–2009: Padideh - 2009–2014: Irancell - 2014–2016: Sun Star - 2016–nay: Fanap

Theo một nghiên cứu vào tháng 11 năm 2012, các câu lạc bộ ở Persian Gulf Cup 2010–11 kiếm được trung bình 15% thu nhập từ tài trợ.