Cúp bóng đá châu Phi (tiếng Pháp: Coupe d'Afrique des Nations - CAN; tiếng Anh: Africa Cup of Nations - AFCON) là giải bóng đá giữa các đội tuyển quốc gia thuộc khu vực châu Phi do Liên đoàn bóng đá châu Phi (CAF) tổ chức. Giải đấu được thành lập năm 1957 với chỉ 3 đội tuyển tham dự ban đầu. Từ năm 1968, Cúp bóng đá châu Phi chính thức được tổ chức 2 năm một lần. Từ năm 2013, giải được chuyển sang tổ chức vào các năm lẻ để tránh trùng với Giải vô địch bóng đá thế giới. Ai Cập là đội tuyển thành công nhất với 7 lần vô địch.
Tổng quan giải đấu
Thông tin cơ bản
Tên chính thức: Coupe d'Afrique des Nations (CAN) / Africa Cup of Nations (AFCON) Năm thành lập: 1957 Cơ quan tổ chức: Liên đoàn bóng đá châu Phi (CAF) Khu vực: Châu Phi Số đội tham dự: Bắt đầu với 3 đội năm 1957, hiện tại có nhiều đội tuyển châu Phi tham gia
Thể thức thi đấu
Cấu trúc mùa giải: Được tổ chức 2 năm một lần kể từ năm 1968 Thay đổi lịch thi đấu: Từ năm 2013, giải được chuyển sang tổ chức vào các năm lẻ để tránh trùng với World Cup Điều chỉnh đặc biệt: Giải 2021 hoãn sang tháng 1/2022 do Covid-19, giải 2023 dời sang đầu 2024 do khí hậu nắng nóng của Bờ Biển Ngà
Lịch sử & Phát triển
Thành lập và những năm đầu
Cúp bóng đá châu Phi được tổ chức lần đầu tiên vào năm 1957 với sự tham gia của chỉ 3 đội tuyển. Năm 1959, giải đấu vẫn chỉ có 3 đội tham dự và trận cuối cùng được coi như trận chung kết.
Cải cách và tái cấu trúc chính
Từ năm 1968, giải đấu chính thức được tổ chức theo chu kỳ 2 năm một lần. Một thay đổi quan trọng xảy ra từ năm 2013 khi giải được chuyển sang tổ chức vào các năm lẻ, tạo ra tình huống giải được tổ chức hai năm liên tiếp (2012 và 2013) lần thứ hai trong lịch sử, sau lần đầu tiên vào 50 năm trước đó (1962 và 1963).
Những phát triển gần đây
Giải đấu gặp phải những thách thức trong việc tổ chức do các yếu tố bên ngoài. Giải 2021 phải hoãn sang tháng 1 năm 2022 vì đại dịch Covid-19, trong khi giải 2023 được dời sang đầu năm 2024 do điều kiện khí hậu nắng nóng của nước chủ nhà Bờ Biển Ngà.
Đội bóng nổi bật & Kỷ lục
Các câu lạc bộ thành công nhất
Ai Cập là đội tuyển thành công nhất trong lịch sử Cúp bóng đá châu Phi với 7 lần đăng quang vào các năm 1957, 1959, 1986, 1998, 2006, 2008 và 2010.
Kỷ lục vô địch
Ai Cập nắm giữ kỷ lục về số lần vô địch nhiều nhất với 7 danh hiệu, trong đó có chuỗi thành công ấn tượng với 3 lần liên tiếp vào các năm 2006, 2008 và 2010.
Tác động văn hóa & Rivalries
Tác động kinh tế và xã hội
Việc tổ chức giải đấu có tác động đáng kể đến các nước chủ nhà, như trường hợp Bờ Biển Ngà phải điều chỉnh lịch thi đấu từ 2023 sang 2024 do điều kiện khí hậu, cho thấy sự quan trọng của các yếu tố địa phương trong việc tổ chức giải đấu quốc tế.